خطبه اول

                               وجود نقشه راه اسلامی در روابط میان والدین با فرزندان

                             لزوم توجه به نیازهای روحی و اخلاقی فرزندان

 

اعوذ باللّه السمیع العلیم من الشیطان الرجیم بسم‌اللّه الرحمن الرحیم الحمد الله رب العالمین بارئ الخلائق اجمعین ثم الصلاة و السّلام علی سیّدنا و نبیّنا و حبیبنا ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین الاطهرین  و لا سیّما بقیة الله فی الارضین.السلام علیک یا بنت ولی الله السلام علیک یا اخت ولی الله السلام علیک یا عمه ولی الله السلام علیک یا بنت موسی بن جعفر و رحمه الله و برکاته.

توصیه به تقوا

اعوذبالله من الشیطان الرجیم بسم‌الله الرحمن الرحیم «یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ»[1]عِبَادَ اللَّهِ أُوصِیکمْ و نَفسِی بِتَقْوَی اللَّهو ملازمة أمره و مجانبة نهیه و تَجَهَّزُوا عباد اللَّهُ فَقَدْ نُودِیَ فِیکُمْ بِالرَّحِیلِ[2] وَ تَزَوَّدُواْ فَإِنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوَی[3]

 همه شما نمازگزاران گرامی، برادران و خواهران ارجمند و خودم را به پارسایی، پرهیزگاری، دوری از هواهای نفس و پیروی از فرمان‌های خدا و مبارزه با شیاطین درون و برون  و ذکر و یاد مرگ در همه شئون فردی و اجتماعی توصیه و سفارش می‌کنم. امیدواریم خداوند همه ما را از بندگان شایسته، موفق و صاحب تقوا و پارسا مقرر بفرماید و دروازه‌های حکمت و شریعت را به روی ما بگشاید.

یادآوری مباحث پیشین

بحث در خطبه‌های قبل ما پیرامون تربیت فرزندان، نوجوانان و جوانان در فضای خانواده بود. بعد از آنکه مباحث روابط میان همسران را بررسی کردیم به وظایف پدر و مادر در قبال فرزندان پرداختیم. اهمیت مسئله مقدمه مباحث ما بود. آیه شریفه وقایه «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْليكُمْ ناراً وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ عَلَيْها مَلائِكَةٌ غِلاظٌ شِدادٌ لا يَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُون‏»[4]را ملاحظه فرمودید. آیه بسیار مهمی که در مسائل تربیت خانوادگی موردتوجه قرار گرفته است و تأکیدی که آیه بر آن رسالت خانوادگی داشت در خطبه‌های قبل ملاحظه کردید.

از میان انبوه اخبار و احادیث و روایات به دو نمونه مهم در مباحث پیشین اشاره رفت. نمونه اول فرمایش و سخن بلند و والای امیر المومنین (سلام‌الله‌علیه) در وصیت خود به امام حسن (سلام‌الله‌علیه) بود که در فرازهای متعدد اهمیت رسالت خانواده در قبال فرزند را بیان فرمودند.[5] نمونه دیگر هم رساله حقوق امام سجاد (سلام‌الله‌علیه) که یک منشور زندگی ایمانی و اخلاقی است در بخش خانواده را ملاحظه فرمودید.[6] در  این قسمت هم امام سجاد (سلام‌الله‌علیه) با بیان بلند و زیبا مسئولیت والدین در قبال فرزندان را تبیین فرمودند. این سه نمونه آیه و روایی بود که اصل وظیفه‌مندی والدین در قبال فرزندان را نشان می‌داد.

وجود نقشه راه اسلام در روابط والدین با فرزندان

 این آیات و انبوهی از آیات و روایاتی که به فضل خدا در خطبه‌های بعد موردبحث قرار خواهیم داد همگی نشان می‌دهد که اسلام آن رابطه عاطفی و طبیعی که میان پدر و مادر و فرزندانشان هست را تبدیل به یک رابطه عمیق مسئولیت، رسالت، تکلیف و وظیفه کرده است. صرف این رابطه عاطفی کافی نیست والدین باید احساس یک رسالت بسیار سنگین کنند. برخی گمان می‌کنند که صرف رسیدگی‌های مادی و توجهات عادی معمولی در ارتباط آن‌ها با فرزندان کافی است اما نگاه اسلام ضمن آنکه تأکید بر تقویت این رابطه محبت‌آمیز و عاطفی دارد اما می‌گوید در ارتباط شما با فرزندان یک نقشه راه وجود دارد. یک منظومه‌ای از تکالیف و وظایف بر دوش والدین قرار دارد تا آنجا که اگر از زیر بار این مسئولیت بیرون رفتند تبعات این گریز، در دنیا و آخرت آن‌ها را خواهد گرفت. اولین و مهم‌ترین رسالتی که والدین در قبال فرزندان دارند رسیدگی کامل و توجه به همه ابعاد شخصیت فرزند هست. این رسالت سنگین چیزی است که در فقه، اخلاق و نگاه بلند اسلام وجود دارد.

اسلام هم‌زمان با اینکه مجموعه خانواده را یک منظومه عاطفی و سرشار از محبت و لطف و صفا می‌پسندد درعین‌حال یک مجموعه‌ای از وظایف و تکالیف را هم مشخص کرده است که این تکالیف و وظایف به‌گونه‌ای در کتب اخلاقی و برخی در مواردی از فقه آمده است. البته جای کار بیشتر در منظومه فقه ما باید باز کند و موردتوجه قرار بگیرد. تا اینجا اصل اهمیت این رسالت و مسئولیت سنگین پدران و مادران در قبال فرزندان را در قالب این سه متن قرآنی و حدیثی ملاحظه کردید.

مسئولیت همگانی در قبال نسل نو

البته قصه خیلی فراتر از این است. مسئولیتی که والدین در قبال فرزندان دارند مسئولیت مؤکد و مضاعف است؛ چرا که در قبال نسل نو، نوجوان و جوان همه جامعه مسئول هستند. همه مردم در قبال نسل آینده دارای مسئولیت و رسالت هستند. نهادهای مهمی مثل آموزش‌وپرورش، دانشگاه، حوزه‌های علمیه و عموم مردم در قبال نسل آینده مسئولیت دارند. منتها مسئولیت پدر و مادر مضاعف و مؤکد است وگرنه این مسئولیت عامی است و همه ما در همه زوایا و ابعاد باید احساس مسئولیت کنیم. هیچ کس نمی‌تواند از زیر بار این مسئولیت بزرگ اخلاقی و تربیتی در قبال نسل آینده شانه خالی کند. اگر پدر و مادر به وظایف خود قیام نکردند و نسبت به آینده اخلاقی، معنوی، علمی و اجتماعی فرزندانشان کاهلی کردند باید پاسخگوی این کم‌کاری باشند. آموزش و پرورش و عموم جامعه و همه نهادهای علمی و فرهنگی مسئولیت بزرگی دارند و اگر در این مسیر سستی کنند دچار خسارت‌های گاه جبران‌ناپذیری در حال و آینده خواهند بود.

رسالت تربیت نسل نو، جوان و نوجوان هم برای حکومت، هم برای پدر و مادر و خانواده، هم برای نهادهای فرهنگی و علمی و هم برای عموم جامعه است.

بنابراین هم‌زمان با اینکه بر رسالت والدین در قبال فرزندانشان آن همه تأکید می‌شود و آن قدر آیات و روایات و ادله گوناگون آن را موردعنایت قرار داده‌اند تا ما را متوجه آن رسالت سنگین کند؛ هم‌زمان باید بدانیم که این مسئولیت منحصر در پدر و مادر نیست و این رسالت تربیتی از آن آموزش‌وپرورش و نهادهای علمی، فرهنگی و حوزوی هم هست. همچنآنکه بر دوش حکومت و دولت و نظام هم قرار دارد و این مسئولیت یک رسالت عامی است که عموم جامعه هم به‌عنوان یک واجب و در مراتبی مستحب کفایی بر دوش دارند.

 همین‌جا باید این نکته را توجه داشت که گاهی رسالت‌های تربیتی الزامی است. یک حدی از آن در تربیت اخلاقی، اعتقادی، اجتماعی و در ابعاد مختلف الزام و تکالیف شرعی الزامی فقهی دارد. البته در سطوحی هم تکالیف ترجیحی و مستحبی است که باید توجه کرد.

لزوم توجه به نیازهای روحی و اخلاقی فرزندان

آنچه که مهم است این است که دختر و پسر جوانی که در آغاز زندگی قرار می‌گیرند و تازه تشکیل کانون خانواده می‌دهند باید به این نکته توجه کنند که آن‌ها مدیران آینده خانواده هستند، آن‌ها سازندگان نسل آینده هستند و مسئولیت سنگین بر دوش آن‌ها است و به همان میزآنکه زن و مرد تازه ازدواج‌کرده به فکر شغل، خانه و آینده زندگی خودشان هستند بیش از آن باید به فکر فرزندانشان باشند و نسبت به فرزندان به همان اندازه که در فکر و اندیشه نفقه و خرج مسکن و زندگی فرزند هستند بیش از آن باید در اندیشه روح ، جان، اخلاق و تربیت او باشند. مع الاسف گاهی در فضاهای خانوادگی شاهد هستیم که پدر و مادر در تنظیم روابط خانوادگی یا اصلاً به فکر فرزندان نیستند یا اگر هستند این فکر فقط در محدوده تنظیم زندگی مادی و ظاهری فرزندان تنظیم شده است و در فکر ابعاد عمیق روحی و شخصیتی آن‌ها نیستند.

سهیم بودن والدین در ثواب و عقاب فرزندان

 آیه شریفه می‌فرماید: «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْليكُمْ ناراً وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ عَلَيْها مَلائِكَةٌ غِلاظٌ شِدادٌ لا يَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُون‏»[7]شما وظیفه دارید ساختمان و سبکی بریزید، خانه را به‌گونه‌ای تنظیم کنید و در سخن و رفتار و سبک زندگی خود به‌گونه‌ای عمل کنید که از درون آن خانه فرزندانی پاک و شایسته بیرون بیایند.  اگر ما به این وظیفه قیام نکنیم همه خطاهای آن‌ها پای ما هم نوشته خواهد شد و اگر درست اقدام کنیم تا وقتی‌که فرزندان، انسان‌های سالم، پاک، خدوم و درست در جامعه هستند پدر و مادر در ثواب همه آن‌ها شریک هستند که در خطبه‌های پیشین مفصل در مورد آن توضیح داده شد. این ساختمان جامعه هنگامی استوار خواهد شد که این رسالت تربیت خانوادگی به‌دقت و کمال موردتوجه قرار بگیرد.

امیدواریم خداوند همه ما را به انجام وظایف و رسالت‌های خانوادگی و تربیت نسل رشید و آگاه و معنوی آینده موفق و مؤید بدارد. به فضل الهی در خطبه‌های بعد ما وارد بیان یک‌به‌یک از اصول و قواعدی که باید در خانواده برای تربیت فرزندان موردتوجه قرار گیرد خواهیم شد به برکت صلواتی بر محمد و آل محمد

اعوذ بالله من الشیطان الرجیمبسم‌الله الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ إِنَّا أَعْطَينَاكَ الْكَوْثَرَ  فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ  إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ[8]

 


[1]- سوره حشر، آیه 18.

[2]- سید رضی، نهج‌البلاغه (صبحی صالح)، خطبه 204، ص 321.

[3]ـ سوره بقره، آیه 197.

[4]- سوره تحریم، آیه 6

[5]- سید رضی، نهج البلاغه (صبحی صالح)، ص 391: «مِنَ الْوَالِدِ الْفَانِ الْمُقِرِّ لِلزَّمَانِ الْمُدْبِرِ الْعُمُرِ الْمُسْتَسْلِمِ [لِلدَّهْرِ الذَّامِ‏] لِلدُّنْيَا السَّاكِنِ مَسَاكِنَ الْمَوْتَى وَ الظَّاعِنِ عَنْهَا غَداً إِلَى الْمَوْلُودِ الْمُؤَمِّلِ مَا لَا يُدْرِكُ السَّالِكِ سَبِيلَ مَنْ قَدْ هَلَكَ غَرَضِ الْأَسْقَامِ وَ رَهِينَةِ الْأَيَّامِ وَ رَمِيَّةِ الْمَصَائِبِ وَ عَبْدِ الدُّنْيَا وَ تَاجِرِ الْغُرُورِ وَ غَرِيمِ الْمَنَايَا وَ أَسِيرِ الْمَوْتِ وَ حَلِيفِ الْهُمُومِ وَ قَرِينِ الْأَحْزَانِ وَ نُصُبِ الْآفَاتِ وَ صَرِيعِ الشَّهَوَاتِ وَ خَلِيفَةِ الْأَمْوَات»

[6]- حسن بن علی بن شعبه حرانی، تحف العقول، ص 263

[7]- سوره تحریم، آیه 6

[8]- سوره کوثر

خطبه دوم

رسالت سنگین مسئولان از جمله پیام‌های 22 بهمن

لزوم توجه همگان به منشور گام دوم انقلاب

بسم‌الله الرحمن الرحیم الحمد الله نحمده علی ما کان و نستعینه من امرنا علی ما یکون و نؤمن به و نتوکل علیه و نستغفره و نستهدیه و نعوذ به من شرور انفسنا و سیئات اعمالنا و نصلی و نسلم علی سیدنا و نبینا ابی القاسم المصطفی محمّد و علی مولانا علیّ بن ابیطالب و علی الصدیقة الطاهرة فاطمة الزهراء و علی الحسن و الحسین سیدی شباب اهل الجنة و علی أئمة المسلمین علی بن الحسین و محمد بن علی و جعفر بن محمد و موسی بن جعفر و علی بن موسی و محمد بن علی و علی بن محمد و الحسن بن علی و الخلف القائم المنتظر حججک علی عبادک و أمنائک فی بلادک ساسة العباد و ارکان البلاد و ابواب الایمان و أمناء الرحمن و سلالة النبین و صفوة المرسلین و عترة خیرة رب العالمین صلواتک علیهم اجمعین. السلام علیک یا بنت ولی الله السلام علیک یا اخت ولی الله السلام علیک یا عمه ولی الله السلام علیک یا بنت موسی بن جعفر و رحمه الله و برکاته.

توصیه به تقوا

اعوذبالله من الشیطان الرجیم بسم‌الله الرحمن الرحیم  «یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِیدًا*يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمالَكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ»[9] بسم‌الله الرحمن الرحیم «یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ»[10]عِبَادَ اللَّهِ أوصِیکمْ و نَفسِی بِتَقْوَی اللَّه و ملازمة أمره و مجانبة نهیه و تَجَهَّزُوا رَحِمَكُمُ اللَّهُ فَقَدْ نُودِيَ فِيكُمْ بِالرَّحِيل‏[11]وَ تَزَوَّدُواْ فَإِنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوَی[12]

 

همه شما خواهران و برادران نمازگزار و شنوندگان ارجمند و خودم را به تقوای الهی در همه ساحت‌های زندگی سفارش و دعوت می‌کنم. خداوند در آیه هفتاد سوره احزاب می‌فرماید: مومنان گامی به پیش بردارید و از ایمان به سمت درجات عالی تقوا پرکشید و سخن درست بگویید اگر شما تقوا را پیشه کردید و این تقوا در سخن و کلام شما تجلی پیدا کرد عمل‌های شما همه سالم و پاک خواهد شد و گناهان شما بخشوده خواهد شد. راه سعادت ما از تقوا و ترس الهی و سخن درست و صحیح عبور می‌کند. همه ما تلاش کنیم تا تقوای خدا، سخن خوب و خشیت الهی انشاء الله بر دل‌های ما سایه افکند.

مناسبت‌ها

مناسبت‌ها و موضوعاتی را به‌اختصار عرض می‌کنم:

1. تسلیت به مناسبت حادثه جان‌گداز تروریستی در سیستان و بلوچستان

عرض ادب و سلام به شهیدان سرافراز اسلام و انقلاب، دفاع مقدس و مدافعان حرم و شهدای بین‌الملل اسلامی به‌ویژه شهدان عزیزی که در حادثه اخیر جان‌گداز تروریستی در سیستان انجام شد. به ارواح بلند این شهیدان و این شهیدان جدیدمان درود می فرستیم و تقدیم می‌کنیم به ساحت همه این شهیدان و امام شهدا و همه بزرگان و سلف صالحی که بر گردن ما حق دارند صلواتی بر محمد و آل محمد.

2. قدردانی به خاطر حضور حماسی ملت در راهپیمایی 22 بهمن

همه ما باید سر بر آستان خداوند بساییم به خاطر نعمت‌های بیکران او و بزرگ‌ترین نعمتی که در روز 22 بهمن در چهلمین سالگرد شکوهمند انقلاب اسلامی به شما ملت بزرگ عنایت فرمود. باید از شما ملت بزرگ، بصیر و اگاه سپاسگذار بود. شما ملتی که چهل سال از آن همه عقبات و گردنه‌ها عبور کردید، همه سختی‌ها را به جان خریدید، این خیل عظیم شهیدان را تقدیم اسلام و انقلاب اسلامی کردید، سالها دشمن از هر سو به سمت شما حمله‌ور شد، ازهرجهت شما را مورد تهدید و تهاجم قرار داد‌، نسل بزرگ جوان شما در معرض آن همه توطئه قرار گرفتند، تحریم‌ها، جنگ، سختی‌ها، گرانی ها و مشکلات همه را به وجود آوردند تا این ملت بزرگ را از راه خدا و اسلام و از آرمان انقلاب اسلامی و شهیدان جدا کنند.

اما درود خدا بر شما ملت بزرگ، بر شما نسل نو و جوان و همه عزیزانی که در سراسر ایران در همه شهرها و روستاها یکبار دیگر با اسلام، با رسول خدا و با آرمان‌های بلند شهیدان بیعت کردید. این اوج اگاهی شما ملت بود. دشمنان باور نمی کردند، دوستان در ایران و جهان حیرت‌زده شدند.

 آن همه تبلیغ شده بود، تحریم، گرانی، مشکلات، سختی‌ها، دشواری‌ها، هجمه تبلیغاتی گسترده در فضای مجازی و رسانه های جهانی همه آمده بودند تا بگویند سال 97 سال یأس و ناامیدی ملت ایران است، تا بگویند سال 97 سال عقب رفتن از آرمان‌های الهی است، تا بگویند نسل جوان از همراهی انقلاب اسلامی بازمانده است، تا دشمنان را شاد کنند و دوستان را ناراحت و غمگین سازند. همه سپاه شیطان و اهریمن آمده بود اما شما ملت اوج اگاهی خود را نشان دادید.

چند نکته در اینجا اهمیت دارد:

2-1. زنده و پویا بودن انقلاب و آرمان‌های الهی

اولا این راهپیمایی باشکوه، کم نظیر، ایمانی، اسلامی و انقلابی شما جوانان و ملت رشید نشان داد که انقلاب زنده است، آرمان‌های الهی سرزنده به پیش می رود و شگفتی بزرگی در عالم شما خلق کردید. شما ملت در نقطه‌های عطف و حساس شگفتی‌آفرین بوده اید. امسال گام بزرگ انقلاب اسلامی را پشت سر گذاشتید و در آغاز گام دوم قرار گرفتید.

آقای ترامپ وعده‌ها داد، اروپایی‌ها سخنان دیگری گفتند، عهدشکن‌ها آمدند، افراد ساده لوح و سست عقب نشستند و این همه سختی برای ملت ما به وجود آمد اما شما در برابر همه اینها ایستادید. درود و رحمت خدا بر شما ملت بزرگ! شما نشان دادید انقلاب اسلامی زنده و آرمان‌های الهی همچنان پویا است. این کار بزرگی بود که شما انجام دادید.

2-2. رسالت سنگین دولتمردان و مسئولان در قبال این ملت رشید

از امروز و در آغاز دومین گام انقلاب و بعد از یک چهل سال بزرگ تمام ما مسئولان و نهادهای علمی، اجتماعی، خدماتی، قوای سه گانه و همه کسانی که خدمتی را ملت به آن‌ها سپرده است رسالتی سنگین‌تر دارند. وظیفه آن‌ها در منشور و بیان رهبر معظم انقلاب تصویر شده است. وظیفه ما و مسئولان وظیفه دشوارتری است. رسالت ما رسالت خطیرتری است. مسئولان باید بدانند تکیه بر این نیروی لایزال ملت الهی داده‌اند. این ملت بزرگ است. کمر همت را ببندید، شیوه های انقلابی را برگزینید، راه‌های جهادی را انتخاب کنید و مشکلات را از جلوی پای ملت بردارید.

 کار کرده اید شکر الله مساعیکم اما کافی نیست این ملت شایسته تحسین و تکریم و خدمت روزافزون‌تر است. در عرصه‌های خارج و بین‌الملل و در عرصه داخل و اقتصاد محکم‌تر، جهادی‌تر و قاطع‌تر حرکت کنید. این ملت شایسته این نیست که با این هجم گرانی ها مواجه شود. برای گوشت  و مواد اولیه غذایی خود دچار این تنگنا و سختی‌ها باشد. سختی‌های تحریم معلوم است اما حرکت جهادی و حرکت انقلابی شما باید راحتی را برای این مردم به ارمغان بیاورد.

این مردم صبور هستند. این مردم روز 22 بهمن معادلات بزرگ جهانی را تشخیص دادند، همه این محاسبات داخلی و سختی‌ها را کنار گذاشتند و به یک ارمان بلند و اقتدار انقلاب اسلامی اندیشیدند. امروز وقت آن است که بیش از گذشته پای کار باشیم.

2-3. پیام ماندگاری انقلاب اسلامی به بدخواهان نظام

سومین سخن این راهپیمایی پرشکوه و پرعظمت به سردمداران آمریکا، ترامپ، نتانیاهو، اروپا و سایر وابستگان آن‌ها در داخل و خارج است. آن پیام این است که انقلاب اسلامی ماندگار است. انقلاب اسلامی ریشه در اعماق فطرت این مردم و جوانان عزیز دارد. ندیدید نسل جدید جوان ما چقدر پرشکوه در تهران و قم و در سراسر ایران پای آرمان‌های انقلاب اسلامی آمدند و خود را باشکوه و باعظمت نشان دادند. شما دشمنان این ملت یا باید درس بگیرید و از عهدشکنی به عقب برگردید تا بشود با شما صحبت کرد. اما اگر این راه را ادامه دهید به فضل الهی سر شما به سنگهای سخت خواهد خورد.(تکبیر)

3. منشور ابلاغی گام دوم انقلاب اسلامی

در آغاز گام دوم انقلاب اسلامی و پس از چهل سال مجاهدت، مقاومت و پس از چهل سال ایستادگی در برابر دشمن و کسب آن همه توفیقات چشم‌گیر، مقام معظم رهبری بیان جامع و منشور گام دوم را صادر فرمودند. انتظار از ما به‌عنوان قم، از ما به‌عنوان حوزه، از همه ما به‌عنوان ملت ایران، از دولت و مسئولان و به‌ویژه از جوانان عزیز آن است که این منشور و بیان راهبردی، حرکت آفرین و جامع را مدنظر و در دستور کار قرار دهیم.

الف) نکاتی در باب این منشور

در این بیان بسیار مهم که همه و خودم را دعوت به خواندن چندین باره آن و برنامه‌ریزی و توجه به آن در کارها و اقدامات می‌کنم نکات مهمی است که چند نکته را در اینجا عرض می‌کنم:

1- بیان دستاوردهای نظام با وجود همه موانع

 مقام معظم رهبری در این بیان به شیوه بسیار زیبا، جامع، گزیده و گویا توفیقات ملت ایران و دستاوردهای عظیم انقلاب اسلامی را برشمردند. این توفیقات در حالی است که ما با آن همه مانع‌های بزرگ مواجه بودیم.

2- انقلاب اسلامی پرچم‌دار گفتمان تمدنی نوین جهانی

 دوم آنکه ایشان در این پیام و بیان، گام دوم آغاز عصر نوین را با انقلاب اسلامی مورد تأکید قرار دادند. انقلاب اسلامی شما برخلاف انقلاب‌هایی که در دهه اول و دوم از پا درمیایند و منحرف می‌شوند همچنان روی پا ایستاده است و این انقلاب یک هدف بزرگ تمدنی را تعقیب می‌کند. این انقلاب شما و افتخار شما است که پرچم تمدن سازی اسلام را در عصر جدید به دوش گرفته اید و گام دوم باید با هدف تمدن سازی و برداشتن گامهای بلند شروع شود.

3- تأکید بر فرهنگ انقلابی و جهادی در همه عرصه‌ها

تأکید بلند رهبر معظم انقلاب بر  فرهنگ انقلابی و جهادی در همه عرصه‌ها است.

اگر همت بلند مردم و مسئولان باشد این فرهنگ جهادی در اقتصاد هم می‌تواند معجزه بیافریند. اقتصاد مقاومتی برخاسته از این فرهنگ جهادی است.

این روح جهادی در روابط بین‌الملل می‌تواند عزت‌آفرین باشد. امروز دولت، مسئولان، دستگاه خارجی، مجمع تشخیص و دیگر مجامع این را بدانند که ما باید در قضایای مختلف روی مبانی خود تکیه کنیم. از عربده دشمنان و تهدید دشمن نترسیم. اگر می‌خواهیم سندی را امضا کنیم همه جوانب آن را بسنجیم. اگر می‌بینیم برای ملت و ایران و انقلاب و دوستان ما مخاطراتی ایجاد می‌کند محکم و قاطع باشیم و از هیچ‌چیزی نترسیم. این انتظاری است که 22 بهمن ایجاد کرده است و ملت و دولت باید پای آرمان‌های اسلامی بایستیم.

دولتمردان، مسئولان و همه خادمان ملت در عرصه اقتصاد، فرهنگ، روابط خارجی، امضای اسناد و در همه برنامه‌ها قرص و محکم و قاطع باشید و مصالح و عزت خودتان را بسنجید و از هیچ چیز دیگری نهراسید. این هم نکته‌ای است که از این بیان استفاده می‌شود.

در این پیام آگاهی و بصیرت ملت و امید واقعی به آینده به بهترین شکل ارائه شده است.

ب) توصیه‌ها و محورهای راهبردی مهم در این منشور

توجه به هفت7 محوری که در این بیان به آن تأکید کردند که به‌صورت فشرده عرض می‌کنم:

1. علم و پژوهش

محور علم و پژوهش، محور بزرگی است که باید قدم‌های بزرگ‌تری برداریم. ما در منطقه رشد روزافزونی در حوزه علم و دانش و تحقیق داشتیم اما هنوز کافی نیست. ما باید به مرزهای دانش در همه رشته ها برسیم و از آن مرزها عبور کنیم. این ملت می‌تواند.

همین طور در حوزه‌های

2. معنویت و اخلاق
3. اقتصاد
4. عدالت و مبارزه با فساد و تبعیض و ناروایی‌ها
5. استقلال و آزادی که افتخار انقلاب اسلامی بود
6. عزت ملی و مرزبندی با دشمن

 ایشان در همین بیان گام دوم تأکید دارند که ما به غیر از امریکا و اسرائیل با دیگران گفتگو می‌کنیم. با حکمت و خرد سخن می‌گوییم اما موضع ما باید مقتدرانه باشد. اروپایی‌ها با کمال وقاحت و پر رویی چند ماه است که چند جور سخن می‌گویند یک گام به جلو برمی‌دارند و یک گام به عقب برمی‌دارند. گاهی چهره زیبایی نشان می‌دهند و گاهی به شکل روشن عهدشکنی می‌کنند. اینها چیزهایی است که وجود دارد باید خوبی‌های آن را با حکمت موردتوجه قرار دهیم و بهره بگیریم. در همین نشست ورشو حرفهای یاوه زیادی زده شد اما برخلاف طراحی آن‌ها کسانی هم حرفهای حقی زدند که باید از اینها استفاده کنیم. اما مرزبندی با دشمن و شهامت و جسارت و جرات در تقابل با دشمن باید در نهادهای ما موج بزند. من در این بخش و پایان سخن هم عرض می‌کنم که ما هم به‌عنوان قم و به‌عنوان حوزه و نهادهای حوزوی آمادگی خودمان را برای تحقق این محورها اعلام می‌کنیم. نسل جوان ما در قم و ایران مخاطب اول رهبری معظم است و بارها ایشان همه چیز را به نسل جوان بازگردانده اند. در این بیان مهم ما هم به عنوان حوزه آمادگی خودمان را اعلام می‌کنیم و باید نهادهای حوزه، دانشگاه و آموزش‌وپرورش پای کار بیایند تا این محورهای بلند آینده کشور را بسازد.

7. سبک زندگی
 

پیام به زبان عربی

اوصیکم و نفسی بتقوی اللة فانها فریضة سداد و ذخیرة معاد و المهم عن مطبّق التقوی علی جمیع ساحات حیاتنا الفردیة و العاعلیة و الاجتماعیة فإذا اسّسنا علی اسس التقوی و سوف ننجو و نفوض و اتّحلّ ابی ساتنا علی المستوی الاجتماعی و اذا عادت الامة الی التقوی فی الساحة الاجتماعیة و السیاسیة و سوف تستعید کرامتها و أستقل الفرصة و من مدینة القم المقدسة التی هی منار العلم و مشعل الهدایة لکی اقدّم الشکری و أسمی آیات التقدیر لشعب الایرانی المجاهد و المنازل الذی حیّر العالم بتواجدة علی ساحت مصیبة ذکری انتصار الثورة الانقلابیة الاسلامیة المبارکة بعد مرور اربعین سنة علیه برغم کل الدعایات و التشویهات و العویصات هذا الشعب الذی بفضل مصابرته و جهاده و کفاحه اصبح قدوة و اسوة للمقاومة و الاحرار العالم هذه المسیرة الکبری بعد مرور اربعین سنة علی انتصار الثورة الانقلابیة الاسلامیة تلقّن دروساً هامة للعالم و من اهمها حیویة الثورة الاسلامیة و استمرارها علی الاهداف و الاسس و منهج الراقیة و الاستراتجیة المخططة فی کلام امامة الثورة الخمینی و الخامنه ای و هذه الاهداف و الخطوط الرئیسیة تجسسدت فی آخر بیانٍ للامام الخامنه ای المسمی ببیان الخطوة الثانیة للثورة و أبدّ هنا ان اخص بالذکر و اقدم تحیاتی و ثنائی و شکری لشعوب العالم و شعوب العالم الاسلامیة و خصوصا جبهة المقاومة لمساهمتهم فی ذکر انتصار الاسلامیة فی انهاء العالم الاسلامی و غیرهم و اقامة المراسیم و الحفلات وآخر دعوانا ان الحمد لله رب العالمین

دعا

اللهم ارزقنا توفیق الطاعة و بعد المعصیة و صدق النیّة و عرفان الحرمة، اللهم انصر الاسلام و اهله و اخذل الکفر و اهله و أیّد حماة  الدّین،اللهم اغفر المومنین و المومنات والمسلمسن و المسلمات، الاحیا و الاموات. خدایاباران رحمتت را فرستادی با تمام وجود از تو شاکریم باز باران رحمتت را بر ما نازل بفرما، خدایا عزاداری‌ها و سوگواری ما را قبول بفرما، خدایا ما را به رسیدگی به مستمندان، همراهی با محرومان، عبادت، دعا و نیایش، زنده داشتن یاد خدا و رونق بخشیدن به مسجد توفیق روزافزون عنایت بفرما، اعمال ما را قبول بفرما، توبه، انابه و عبادات ما را مورد لطف و کرمت خود قرار بده، گناهان ما را ببخش، ما را از شر وساوس داخلی و بیرونی محافظت بفرما، آسیب‌ها را از جامعه ما دور بدار، نسل جوان ما را به اوج عزت، ایمان و افتخار برسان، همه مخاطرات را از کشور و امت اسلام دور بدار، شر دشمنان اسلام به‌ویژه اسرائیل غاصب را از سر همه مرتفع بفرما، شر تکفیری‌ها، داعشی‌ها و تروریست‌ها را به خودشان بازبگردان، ما را از همه خطرات مصون بدار، باران رحمت و برکاتت را بر ما نازل بفرما، مشکلات اقتصادی کشور را مرتفع بفرما، مسئولان ما را در انجام وظایف، خدمات صادقانه و الهی‌شان به مردم آشنا و موفق بدار،مریضان ما، مریضان مدنظر و جانبازان را شفا کرامت بفرما، مسلمانان مظلوم بحرین، یمن، عراق، سوریه، میانمار و دیگر مسلمانان مظلوم در اقصا نقاط جهان را نجات کرامت بفرما، اموات و درگذشتگان ما، مراجع و علمای درگذشته، درگذشتگان از این جمع و تازه درگذشتگان را غریق بهار رحمتت بفرما، ارواح تابناک شهیدان، شهیدان اسلام و انقلاب اسلامی، شهیدان دفاع مقدس، شهیدان مدافع حرم و مقاومت و بین‌الملل اسلامی شهدای این جمع و امام شهدا را با اولیای خودت محشور بفرما. به مسئولان توفیق خدمت به مردم شریف عنایت بفرما، ما را از گناهان در همه ایام سال مصون بدار، توبه و انابه و عبادت ما را قبول بفرما، سلام ما را به امامان و مولایمان حضرت ولیعصر (عج) ابلاغ بفرما، در فرج او تعجیل بفرما.

بسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ يلِدْ وَلَمْ يولَدْ وَلَمْ يكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ[13]

 


[9]- سوره احزاب، آیات 70-71

[10]- سوره حشر، آیه 18.

[11]- سید رضی، نهج‌البلاغه (صبحی صالح)، خطبه 204، ص 321

[12]ـ سوره بقره، آیه 197.

[13]- سوره اخلاص