خطبه اول

اصل دهم: لزوم احترام و اکرام یکدیگر

رشد فرزندان صالح و رشید نتیجه احترام متقابل

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله ربّ العالمین و الصّلاة و السّلام علی سیّدنا و نبیّنا و حبیب قلوبنا و طبیب نفوسنا و شفیع ذنوبنا ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و لاسیّما بقیة الله فی الارضین.

توصیه به تقوا

اعوذ باللّه السمیع العلیم من الشیطان الرجیم. بسم اللّه الرحمن الرحیم «یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَکونُواْ مَعَ الصَّادِقِینَ»[1] عِبادَالله اُوصیَکُم وَ نَفسیِ بِتَقوَی الله وَ مُلازِمَة اَمرِه وَ مُجانِبَة نَهیِه وَ تَجَهَزوا عِبادَالله فَقَد نُودِیَ فیکُم بِالرَحیل وَ تَزَوَدوا فَإِنَّ خَیرَ الزاد التقوی.[2]

همه شما نمازگزاران گرامی، برادران و خواهران ارجمند و خودم را به پارسایی، پرهیزگاری و فرمان‌بری از خداوند در همه احوال و شئون زندگی سفارش و دعوت می‌کنم و از خداوند می‌خواهیم که درهای حکمت و بندگی و پارسایی را به روی همه ما بگشاید و ما را از بندگان شایسته و وارسته خویش مقدر بفرماید.

یادآوری خطبه‌های پیشین

سخن در خطبه‌های پیشین در باب اصول حاکم در روابط همسران در فضای خانه و خانواده بود. بارها یادآور شده‌ایم که اسلام در باب خانواده و قواعدی که باید بر روابط خانوادگی حاکم باشد سرمایه‌های گران‌بهایی دارد. تعالیم نورانی اسلام نجات‌بخش خانواده‌های ما از همه آسیب‌ها و آفت‌هاست و بارها گفته شده و مشاهده می‌شود که امروزه بنیان خانواده در میان امواج سهمگین فرهنگ لذت‌گرایی و ماده‌گرایی که از غرب نشأت می‌گیرد در معرض تزلزل و آسیبهای فراوانی قرارگرفته است.

راه علاج چیست؟ باید خاطرنشان شد که راه علاج این است که به ارزش‌های اسلام، به قوانین و مبادی و معارف مترقی اسلام، به فقه و اخلاق اسلامی در حوزه خانواده بازگردیم.

 تاکنون نه اصل و قاعده را با استفاده از آیات و روایات محضر شریف شما عرض کردیم. راه رهایی و راه نجات خانواده و راه تربیت سالم فرزندان از مسیر رعایت این قوانین و ارزش‌ها می‌گذرد. اگر یکایک این اصول و قوانین در رفتارهای خانوادگی و برنامه‌ریزی‌های اجتماعی و رسمی رعایت شود حتماً جلوی فروپاشی خانواده و تزلزل ارکان خانواده گرفته خواهد شد.

اصل دهم: لزوم احترام و صیانت از شخصیت یکدیگر

این اصل نیز با اصول و قوانین قبلی دارای ارتباط و خویشاوندی است، اما باهمین عنوان دارای ارزش و استقلال بوده و در روایات هم موردتوجه قرارگرفته است. اصل دهم که اصل بسیار مهمی است، احترام و اکرام متقابل و صیانت از شخصیت و آبروی یکدیگر در فضای خانواده است. امروزه می‌توان از پرخاشگری در خانه، عدم رعایت حرمت و شخصیت یکدیگر در فضای خانه به‌عنوان نمونه‌ای از عواملی که موجب فروپاشی خانواده و تلخی زندگی و کاهش ارزش‌های خانوادگی شده است نام برد.

 اهانت و تندخویی و عدم رعایت شخصیت همسر سرآغاز تلخی زندگی، دشواری تربیت فرزند و نهایتاً فروپاشی ارکان خانواده می‌شود و مبرهن است که این رویه منشأ مفاسد زیادی در خانواده می‌شود. به همین دلیل اسلام، بر اکرام و احترام متقابل و رعایت شخصیت همسر تأکید فراوانی دارد.

نکاتی در باب اصل لزوم احترام

 در راستای تبیین این اصل در روابط خانوادگی چند نکته را باید متذکر شد که نظر شما را به این نکات جلب می‌کنم:

1. حفظ حرمت و اکرام یک نیاز روحی و روان‌شناختی

 نیاز انسان به حفظ حرمت و کرامت و صیانت آبرو و شخصیت وی، یک نیاز عمیق روحی و روان‌شناختی است. این نیاز در تجربه نیز آشکارا قابل‌مشاهده است. همه ما در جامعه و محیط خانواده نیاز داریم که شخصیت و آبرویمان محفوظ بماند. در روانشناسی، فلسفه و دیگر علوم اسلامی هم به این نیاز بشر کاملاً توجه شده است، البته در روانشناسی جدید در باب نیاز انسان به حفظ کرامت و حرمت و شخصیت کارهای زیادی انجام‌شده است. بعضی از روانشناسان نیازها را رتبه‌بندی کرده‌اند و نیاز به حرمت و شخصیت را ازجمله نیازهای متعالی انسان قرار داده‌اند.

 ما چندان نیاز نداریم که این باب را بگشاییم و این مسیر را طی کنیم. بدون تردید عقل و تجربه و متون دینی ما گویای این مطلب است که ازجمله نیازهای هر انسانی حفظ شخصیت و حرمت و کرامت اوست. انسان ‌همان‌طور که نیازهای مادی دارد و برای تأمین خوراک و پوشاک و آشامیدنی‌های خود فعالیت می‌کند، در حوزه شخصیت هم نیاز به حفظ کرامت و شخصیت خود دارد. به همین دلیل لکه‌دار و منکوب کردن کرامت دیگری از گناهان بشمار می‌آید چراکه این اصل، یک اصل بسیار مهم در شخصیت و زندگی انسان است.

2. ذووجهین بودن حفظ کرامت انسانی

در منطق اسلام کرامت انسانی هم حق‌الناس است و هم حق‌الله، که یک نکته بسیار مهم در منطق اسلامی است. در منطق اسلام آبرو و کرامت و شخصیت انسان ضمن اینکه حق انسان است و ما وظیفه صیانت از آن را داریم اما اسلام یک گام نیز از آن فراتر رفته است. اسلام معتقد است که این حق‌الناس، درواقع حق‌الله است. در روایات است که آبروی مؤمن، آبروی خداست. به همین دلیل است که بزرگان ما فرموده‌اند انسان مسلمان حق ندارد که آبروی خویش را ببرد، چراکه آبروی او، آبروی خدا و حق‌الله است و خداوند نسبت به آن حساسیت دارد.

بنابراین در منطق مادی کرامت و شخصیت انسان یک نیاز طبیعی و روانی است که در روانشناسی موردبحث قرارگرفته است و از نیازهای بسیار اصیل و مهم است و خدشه‌دار شدن این نیاز شخصیت انسان را ناسالم می‌کند اما در منطق اسلام آبرو و کرامت انسان ارزشی فراتر از یک ارزش مادی دارد بلکه حق‌الله است و لذا آبروی مؤمن در سطح بسیار والایی موردتوجه و اهتمام قرارگرفته است.

3. حفظ کرامت انسانی یک قاعده عام بشری

اسلام اکرام و حفظ حرمت انسان‌های دیگر را به‌عنوان یک قانون در روابط عام اجتماعی بشمار آورده است. یکی از قواعد مهم در انسجام جامعه و روابط عام اجتماعی افراد، حفظ کرامت و شخصیت و عزت انسان‌هاست. هم خود در باب حفظ کرامت و شخصیت خویش مسئولیم و هم وظیفه داریم تا از کرامت و شخصیت مؤمنان و انسان‌های دیگر صیانت کنیم.

حفظ کرامت انسانی در روایات

بدون آنکه بخواهیم به‌تفصیل در این بحث وارد شویم به چند محور مهم در حفظ کرامت انسان‌ها که در روایات به آن‌ها اشاره‌شده است اشاره می‌کنیم. ما شاهد توجه معصومین به این اصل اساسی به‌صورت عام و خاص در روایات هستیم که همه این‌ها زمینه بحث و بررسی از نگاه فقهی و اخلاقی را داراست:

1. اصل حفظ شخصیت خویشتن
در روایات واردشده است که «أَكْرِمْ نَفْسَكَ عَنْ كُلِّ دَنِيَّةٍ»[3] آبروی خویش را از هر بدی حفظ کن و آن را بر باد مده و خود را در برابر دیگران ذلیل نکن.
2. اکرام و احترام همه انسان‌ها

اکرام و احترام به همه انسان‌ها در چارچوبی که فقه ما معین و مشخص کرده است. امام می‌فرماید: «من زاده الله كرامة فحقيق به أن يزيد الناس إكراما»[4] کسی که دارای بزرگی و کرامت است شایسته است که به همه انسان‌ها احترام گذارده شخصیت آن‌ها را حفظ کند.

3. اکرام مؤمن به‌عنوان قاعده خاص

در روایت واردشده است که «مَنْ أَكْرَمَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ فَإِنَّمَا يُكْرِمُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ»[5]کسی که برادر ایمانی خود را احترام بگذارد و شخصیت او را حفظ کند در واقع به خداوند ادای احترام کرده است.

4. احترام به علما و دانشمندان

از پيامبر اکرم (ص) نقل‌شده است كه فرمود: خداوند به امّت من، به احترام‏ علما و فقرا مى‏نگرد و علما ورثه من و فقرا دوستان هستند،... پس كس كه دوست دارد، در پيمان و محدوده خدا باشد، بايد فقرا را دوست بدارد و آن‌ها را اكرام نمايد.[6]

5. احترام به حاکمان عادل و مسئولان خداترس

امام باقر «ع» فرمود: «سه كس را احترامى نيست: هواپرست بدعت‌گذار، حاكم ستمكار و فاسقى كه آشكارا به فسق مى‏پردازد.»[7]از این روایت به دست می‌آید که حاکم عادل احترام دارد.

6. احترام به بزرگ‌سالان و کهن‌سالان

رسول خدا (ص) فرمود: «پيران را تجليل كنيد زيرا احترام‏ به بزرگ‌سالان‏ تجليل از خداست.»[8]

7. احترام به یتیمان و نیازمندان

از حضرت على (ع) نقل‌شده است: «سرپرست يتيم‏ و بينوا از كسانى است كه نزد خدا مورداحترام‏ است.»[9]

8. احترام به مراجعه‌کنندگان

احترام کسانی که به انسان نیازی دارند و به او مراجعه کرده‌اند باید حفظ شود. این اصل در ادارات مصادیق بسیار دارد. هرچند که امکان حل مشکل و نیاز آن‌ها میسر نباشد اما احترام به ارباب رجوع و اکرام آنان باید سرلوحه همه قرار بگیرد.

9. احترام به تازه‌واردان و هم‌نشینان

امام علی می‌فرماید: «به هم‌نشین‏ احترام‏ گذاريد تا محفلتان آباد شود»[10]

حداقل نه عنوان در روایات داریم که بنده فهرست آن‌ها را عرض کردم. اسلام می‌گوید احترام انسان‌ها، مؤمنان، بزرگ‌سالان، قاریان قرآن و علما، پارسایان و پرهیزگاران و هم‌نشینان خود را حفظ کن و برای شخصیت آن‌ها حرمت قائل باش.

 یک اصل عمومی بنام برادران و خواهران ایمانی داریم، اما گروه‌های خاصی مورد تأکید واقع‌شده‌اند و احترام مؤکد دارند این سلسله‌مراتب هرمی این قاعده است.

بزرگان ما این‌طور بودند و در مراجعات خودشان، میان فقیر و نیازمند و غنی و دارا فرقی نمی‌گذاشتند و حتی گاهی احترام بیشتری به فقرا می‌گذاشتند.

همه این موارد حاکی از اهتمام والای اسلام به این قاعده اساسی در احترام و حفظ کرامت انسانی می‌کند چراکه هم حق‌الناس است و هم حق‌الله و همه در برابر آن دارای وظیفه‌اند.

البته نکته دیگری که باید عرض کنم این است که این قاعده در مواردی هم استثنا می‌شود:

به عبارت کلی باید گفت که هرگاه شخصی از مرزهای شریعت و ارزش‌های الهی عبور کند با درجات و شرایطی می‌شود این قانون عام را استثنا زد. به‌عنوان‌مثال اگر کسی ظلمی به دیگری مرتکب شود باید با شرایطی که در فقه بیان‌شده است جلوی او را گرفت هرچند این اقدام به هتک حرمت او بیانجامد.

تأثیر نادیده گرفتن این اصل در نهاد خانواده

آخرین نکته‌ای که عرض می‌کنم و تکمیل آن برای خطبه بعد می‌ماند رابطه این قاعده با حوزه خانواده است.

 در دامنه این قاعده کلی و عام احترام همسران به یکدیگر یک تأکید بسیار ویژه وجود دارد چراکه بی‌احترامی و زیر پا گذاشتن شخصیت همسر توسط شوهر یا بالعکس، عواقب بسیار ناگواری در پی دارد چراکه:

 اولاً: زندگی را تلخ و ناگوار می‌کند؛.

ثانیاً: زمینه تربیت فرزندان سالم و رشید را از میان می‌برد؛

ثالثاً: زمینه‌ای برای فروپاشی خانواده و شکست ارکان فرهنگ اجتماع را فراهم می‌آورد.

این سه اثر سوء درنتیجه حاکم شدن روح بی‌احترامی در فضای خانواده است. به همین دلیل اسلام ضمن اینکه به آن قاعده کلی اشاره و تأکید کرده است در فضای خانوادگی به‌طور ویژه بر این قانون انگشت گذاشته است. راه نجات خانواده و سعادت انسان‌ها این است که حریم‌ها محفوظ بماند، شخصیت‌ها رعایت شود، حرمت‌ها در نظر گرفته شود و با اندک بهانه‌ای اهانت و تندخویی، روابط میان افراد در خانواده‌ها را آلوده نسازد. امیدواریم خداوند همه ما را به شناخت معارف اسلامی و ارزش‌های نورانی قرآن و رعایت آن‌ها در خانه و جامعه موفق بدارد.

 

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ إِنَّا أَعْطَينَاكَ الْكَوْثَرَ فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ[11]

صدق الله العلی العظیم



[1]سوره توبه آیه 119

[2]ـ سوره بقره، آیه 197

[3]ـ محدث نوری، مستدرك‏الوسائل، ج 7، ص 231.

[4]ـ عبدالواحد بن محمد تميمى آمدى، غرر الحكم و درر الكلم، ص 372

[5]ـ شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج 12، ص 266

[6]ـ ارشاد القلوب (ترجمه سلگى)، ج‏1، ص 498    

[7]ـ الحیاه (ترجمه احمد آرام)، ج 2، ص 633

[8]ـ معاشرت از ديدگاه معصومان عليهم السلام، ص 82    

[9]ــ الحكم الزاهرة با ترجمه انصارى، ص 419    

[10]ـ تحف العقول، ترجمه جنتی، ص 333

[11]. سوره کوثر

لزوم واکاوی نامه دوم رهبری به جوانان غربی

محکومیت اقدام دولت آذربایجان علیه شیعیان این کشور

 

خطبه دوم

بسم الله الرحمن الرحیم الْحَمْدُ لِلَّهِ رب العالمین و الصلوه علی اشرف الاوصیاء و المرسلین، حبیبنا و حبیب اله العالمین ابی‌القاسم المصطفی محمد و علی وصیه علیّ امیرالمومنین و علی الصدیقة الطاهره فاطمة الزهراء و علی الحسن و الحسین سیدی شباب اهل الجنة اللهم صلّ و سلّم و زد و بارک علی أئمة المسلمین علیّ بن الحسین و محمد بن علیّ و جعفر بن محمد و موسی بن جعفر و علیّ بن موسی و محمد بن علیّ و علیّ بن محمد و الحسن بن علیّ و الخلف القائم المنتظر ساسة العباد و ارکان البلاد و ابواب الایمان و امناء الرحمن و سلالة النبیین و صفوة المرسلین و عتره خیره رب العالمین صلواتک علیهم اجمعین.

السلام علیک یا بنت ولی الله، السلام علیک یا اخت ولی الله، السلام علیک یا عمة ولی الله، السلام علیک یا بنت موسی بن جعفر و رحمة الله و برکاته

 

توصیه به تقوا

اعوذ باللّه السمیع العلیم من الشیطان الرجیم. بسم اللّه الرحمن الرحیم «یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَکونُواْ مَعَ الصَّادِقِینَ»[1] عباد الله اوصیکم و نفسی بتقوی الله

همه شما نمازگزاران و خودم را به پارسایی و خویشتن‌داری و تقوای الهی در همه شئون زندگی سفارش و دعوت می‌کنم. امیدوارم خداوند همه ما را از بندگان وارسته و شایسته خویش مقرر بفرماید.

در خطبه 63 پیشوای پارسایان در ترسیم دنیا این‌گونه سخن گفته است: «أَلَا إِنَّ الدُّنْيَا دَارٌ لَا يُسْلَمُ مِنْهَا إِلَّا فِيهَا- وَ لَا يُنْجَى بِشَيْ‏ءٍ كَانَ لَهَا- ابْتُلِيَ النَّاسُ بِهَا فِتْنَةً- فَمَا أَخَذُوهُ مِنْهَا لَهَا أُخْرِجُوا مِنْهُ وَ حُوسِبُوا عَلَيْهِ- وَ مَا أَخَذُوهُ مِنْهَا لِغَيْرِهَا قَدِمُوا عَلَيْهِ وَ أَقَامُوا فِيهِ- فَإِنَّهَا عِنْدَ ذَوِي الْعُقُولِ كَفَيْ‏ءِ الظِّلِّ- بَيْنَا تَرَاهُ سَابِغاً حَتَّى قَلَصَ وَ زَائِداً حَتَّى نَقَصَ»[2]

آگاه باشید که دنیا خانه‌ای است که راه سلامت از شرور دنیا هم در این دنیا قرار داده‌شده است. ضمن اینکه دنیا پیچیده به شیطنت‌ها و وسوسه‌ها و فتنه‌هاست درعین‌حال راه رهایی نیز در این دنیا قرار داده‌شده است و مردم به فتنه‌های دنیا و آزمونه‌ای آن مبتلا شده و مورد امتحان قرارگرفته‌اند: هر کس دنیا را برای خود دنیا جمع کرد اینجا می‌گذارد و می‌رود و در آخرت محاسبه می‌شود اما آن‌هایی که دنیا را تبدیل به کالای اخروی کرده‌اند و از دنیا برای آخرت توشه برگرفته‌اند کالای آن‌ها ماندگار خواهد بود و آن کالا تقوای الهی است. آگاه باشید که دنیا در پیش صاحبان عقل و خرد مانند سایه‌ای است اما «کفَيْ‏ءِ الظِّلِّ» یعنی مانند سایه بعدازظهر است. سایه قبل از ظهر هرچند گذرا و کوتاه است اما در حال امتداد است، اما سایه از ظهر به بعد ضمن اینکه عمر کوتاه دارد با سرعت به‌سوی فنا پیش می‌رود، شما در همان زمانی که سایه را می‌بینید همزمان باوجود او عدم اوست، به‌سرعت سایه در حال اتمام است. نه‌فقط عمر ما بلکه همه این عالم با آسمان‌ها و کهکشان‌هایش و با این عظمت مانند سایه بعدازظهر است و معلوم است که در این سایه پرشتاب و در حال گذر، عمر ما چیزی به‌حساب نمی‌آید. آیا نباید در این جهان گذرا برای آخرت خود تقوا را توشه کرد؟! شایسته است که همه مسیر کسب تقوا را دنبال کنیم.

مناسبت‌ها

1. تسلیت رحلت پیامبر اکرم و سبط اکبر و ثامن‌الحجج

رحلت پیامبر عالی‌قدر اسلام (ص)، نواده بزرگ وی امام مجتبی و سلاله مطهر او امام رضا علیهم آلاف التحیه و الثنا را تسلیت و تعزیت عرض می‌کنم.

2. بزرگداشت یاد شهدا و شهید محراب آیت‌الله دستغیب و شهید تند گویان

یاد و خاطره شهیدان اسلام، شهدای دفاع مقدس، شهدای مدافع حرم و شهیدان مقاومت اسلامی در سراسر جهان اسلام و یاد شهیدان آیت‌الله دستغیب و تند گویان و شهدای حوزه و دانشگاه و شهید عزیزی که بعد از 32 سال امروز بعد از نماز تشییع خواهد شد را گرامی می‌داریم و تقدیم می‌کنیم به‌پیشگاه مقدس همه این شهیدان و شهدای اسلام صلواتی بر محمد و آل محمد.

در میان مناسبت‌ها چند نکته را باید متذکر شویم

3. بزرگداشت روز دانشجو

سه مناسبت وجود داشته و دارد که به‌گونه‌ای باهم ارتباط و خویشاوندی دارند

16 آذر روز دانشجو، هفته پژوهش و روز و هفته وحدت حوزه و دانشگاه که با نام و یاد شهید مفتح درآمیخته است.

این سه مناسبت به‌گونه‌ای با دانشگاه و دانشجو و حوزه و طلاب ارتباط دارد در این باب نکاتی را فهرست‌وار عرض می‌کنم:

روز دانشجو: یادآور مقاومت دانشجویان سرافراز ما در سیاهی استبداد و استکبار که با جان‌فشانی خود با استبداد و استکبار مبارزه کردند می‌باشد. این روز را باید گرامی داشت و باید نسل بزرگوار دانشجوی ما مسیر عدالت‌خواهی، آزادی‌خواهی، نقد، انقلابی بودن، مقاومت و مبارزه در برابر استکبار و استبداد را ادامه دهد. این مسیری است که رویای دانشگاه ماست و دانشگاه ما به فضل الهی در بسیاری از مواقع این مسیر را پیموده است.

 پیام روز دانشجو مقاومت در برابر ظلم و ستم و هنجارشکنی‌هاست، این پیام باید در روز دانشجو بماند و دانشجویان و بسیجیان و همه قشرهای دانشجوی ما این حرمت و کرامت را باید حفظ کنند.

 در روزهای گذشته در دانشگاه‌های ما جلسات متعددی به این مناسبت برگزار شد و در این جلسات سخنان خوبی گفته و برنامه‌های خوبی اجرا شد؛ البته در کنار این‌ها ما شاهد پاره‌ای از هنجارشکنی‌ها بودیم که طبعاً شایسته ‌شان دانشگاه ما نیست، خود دانشگاه و مسئولان باید آن را تدبیر و معالجه کنند. اما بدون تردید دانشگاه ما در مسیر انقلاب اسلامی بوده است و به فضل الهی این مسیر نورانی را طی خواهد کرد.

نمود دانشگاه اسلامی

دانشگاه اسلامی دانشگاهی است که جلوه‌گاه علم و دانش و پایگاه ارزش‌های انقلابی است و ضمن آنکه نقد و بررسی و آزاداندیشی را ترویج می‌کند اما در برابر استکبار و نفوذ دشمنان و هجمه فکری و فرهنگی دشمن هم آگاه و بیدار است

4. بزرگداشت هفته پژوهش

در خصوص هفته پژوهش نکات زیادی قابل‌ارائه است اما از میان آن‌ها چند نکته را تقدیم می‌کنم:

1.    توجه به‌پیشرفت‌های بزرگ کشور در جهان و منطقه

پیشرفت‌های علمی کشور ما در پرتو انقلاب اسلامی پیشرفت‌های چشم‌گیری بوده است دانشگاه و حوزه و پژوهشگران ما کمر همت را بستند و در برابر تحریم‌ها و دشمنی‌ها ایستادگی کردند و رشد و شتاب علمی کشور را به‌پیش بردند. کشور ماقبل از انقلاب و در دهه اول انقلاب در تولید علمی جهان جایگاهی نداشت اما امروزه به اعتراف دشمنان و رقبای ما و ارزیابی خود آن‌ها، جایگاه علمی ما در جهان در رتبه‌های 15 تا 19 است که در این سال‌ها متفاوت بوده است، گاهی این شتاب زیاد بوده و گاهی کاهش پیداکرده است. بیش از یک و نیم درصد از تولید علمی جهان امروز در ایران انجام می‌گیرد و شتاب علمی کشور ما شتاب خوبی بوده است. جایگاه کشور ما در ده‌ها شاخص علمی مهم و برتر است و در منطقه جایگاه اول و دوم را در تولید علمی احراز کرده‌ایم.

 شاخص‌های گوناگون علمی نشان‌دهنده رشد و شتاب علمی کشور ما بوده است و درعین‌حال و با همه این پیشرفت‌ها، همچنان از کاستی‌هایی رنج می‌بریم و باید برای رفع این کاستی‌ها اقدامات جدی انجام داد.

2.    لزوم تغییر گفتمان علم تجربی رایج در جهان

گفتمان ماده گرایانه علم و پارادایم مادی علم باید توسط حوزه و دانشگاه ما تغییر کند. علم غربی در تمدن مادی زیست کرده و رشد نموده است. این علم باید در فضای قدسی، معنوی، فرهنگی و انسانی اسلام وارد شود و در جان بی‌رمق آن روح معنویت دمیده شود.

3.    لزوم مواظبت از رشد علمی کشور

باید شتاب علمی کشور را حفظ کنیم و نباید اجازه داد حواشی بیجا و بی‌مورد این شتاب علمی را کاهش دهد. رهبری معظم بارها بر این نکته تأکید کرده‌اند و هر از چند گاهی ابراز نگرانی می‌کنند. رشد علمی ما خوب است اما نباید این شتاب کاهش پیدا کند.

4. نیاز به افزایش بودجه پژوهش

بودجه پژوهش ما طبق سیاست‌های اعلام‌شده رهبری باید به 4 درصد برسد.

 منابع انسانی و تجهیزات آزمایشگاهی باید افزایش پیدا کند. در حوزه علوم انسانی و با نگاه اسلامی نیاز به طراحی و ابداع و ابتکار بیشتر داریم و وضع موجود کافی نبوده نیاز به اقدامات جدی‌تر است.

روح تحقیق باید، فرهنگ غالب بر اداره و جامعه و خدمات و صنعت و فن‌آوری‌های ما باشد. پایه قدرت کشور در جهان امروز علم و دانش نافع و مفید اسلامی متناسب با فرهنگ ما و ناظر بر نیازهای جامعه است.

 این‌ها اصول مهمی است که در حوزه پژوهش باید برنامه ریزان و مسئولان و مراکز علمی دنبال کنند. شورای عالی انقلاب فرهنگی، وزارتخانه آموزش‌وپرورش، بخش خصوصی، صنعت و حوزههای علمیه برای تحقق اسناد مهم علمی ما وظایف سنگینی دارند که انشالله بتوانند به آن اهداف عالی برسند.

5.    بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه

برادران و خواهران گرامی در خصوص وحدت حوزه و دانشگاه فقط به این نکته بسنده کنم که در تاریخ یک‌صد ساله گذشته ما هرگاه حوزه و دانشگاه در کنار هم بودند و همدیگر را درک کردند و به ارزش‌های انقلابی و اسلامی توسل جستند و در آن‌همراه شدند کشور ما پیشرفت کرد و درخشید و هرگاه از هم فاصله گرفتند موجب عقب‌ماندگی‌های زیادی در کشور شد.

 این حق جامعه است که حوزه و دانشگاه کنار هم باشند و یکدیگر را بشناسند. دانشگاه به مبادی مهم اسلام و ارزش‌های الهی معتقد باشد و حوزه درک عمیق از دانشگاه داشته باشد تا همه در کنار همدیگر به‌سوی تعالی کشور حرکت کنند.

ما تجلی این وحدت و همگرایی را در انقلاب اسلامی شاهد بودیم این همگرایی و وحدت زیر سایه رهبری‌های امام امت معجزه آفرید و انقلاب بزرگ را به وجود آورد و جنگ را اداره کرد. امروز نیز، همانند گذشته همه ما نیازمند وحدت و همبستگی حوزه و دانشگاه هستیم و امیدواریم خداوند ما را در این راه موفق بدارد.

6.    راهپیمایی عظیم اربعین پیام‌آور قدرت اسلام در برابر مستکبران

 راهپیمایی بزرگ و تاریخی اربعین را گرامی می‌داریم و امیدواریم پیام این راهپیمایی برای همه مفهوم و مشخص باشد.

پیام این راهپیمایی برای خود ما این بود که چنین قدرت عظیم روحی را می‌توان انباشته کرد و آن را به قدرت در همه عرصه‌ها مبدل کرد و پیام آن‌هم به امریکا و صهیونیست‌ها و داعشی ها این است که دیگر گذشت آن زمانی که شما در برابر اهل‌بیت و اسلام ناب بخواهید بایستید، امروز قدرت اربعین و انقلاب و مقاومت اسلامی ما چنان مقاومتی است که به فضل الهی شما توان رویارویی با آن را نخواهید داشت.

7.    نامه دوم رهبری معظم به جوانان غربی تقابل گفتمان اسلام ناب در برابر اسلام هراسی استکبار

در خصوص دومین نامه رهبری به جوانان غرب باید تأکید کنیم که وظیفه نخبگان و فرهیختگان حوزوی و دانشگاهی ایران و جهان اسلام و رسانه‌های گروهی برای تبیین این پیام وظیفه بسیار مهمی است.

نامه‌های رهبری به جوانان غرب در حقیقت یک گفتمان تمدنی جدید با رقبای تمدنی ما در جهان غرب است. این گفتمان یک گفتمان نو و بر خواسته از اسلام و انقلاب اسلامی است.

این نامه را باید مهم شمرد و همه ما در جهان اسلام باید در راستای تحلیل محتوا و عمق‌بخشی پیام‌های این نامه‌ها و نشر آن‌ها، تلاش کنیم.

دو نکته و پیام اساسی نامه رهبری

 جوان غربی باید از سیطره رسانه‌های استکباری بیرون بیاید و عمق اسلام ناب را بشناسد و ضمناً اشتباهات فاحش و خیانت‌های رهبران خودشان را درک کنند. روح این پیام این دو نکته اساسی است.

 ضمن اینکه باید تشکر کنیم از همه اقداماتی که انجام‌گرفته است اما این کار نیاز به حرکت حوزه و دانشگاه و نخبگان امت اسلامی دارد و وضع فعلی کافی نیست و همه باید برای رواج و نشر آن تلاش کنیم.

8.    گرامی داشت سالروز تأسیس شورای انقلاب فرهنگی

سالروز تأسیس شورای انقلاب فرهنگی را گرامی می‌داریم. اسناد مهم شورای انقلاب فرهنگی باید مورد اهتمام در برنامه‌ریزی‌های کشور قرار گیرد ازجمله نقشه سند تحول آموزش‌وپرورش، دانشگاه اسلامی، مهندسی فرهنگی که هنوز با جدیت راه‌اندازی نشده است. انتظار می‌رود در فعال شدن این نقشه مهندسی فرهنگی تسریع شود.

 این شورا طبعاً وظایف مهمی بر دوش دارد که امیدواریم اعضای آن بتوانند به وظایف خود عمل کنند.

9.    انتقاد از گزارش خاکستری آمانو

گزارش آمانو گزارش خاکستری است. نقاط مثبت و نقاط منفی هم دارد و کنار گذاشتن پی ام دی (PMD) مهم‌ترین نکته‌ای است که ما بر آن اصرار داریم و بدون آن قطعاً برجام پا نخواهد گرفت و ما رعایت و تأمین نه بند فرمایشات رهبری و حذف پی ام دی (PMD) را در مواجهه با حرکت آینده غرب جدی می‌دانیم و بدون آن طبعاً هیچ‌چیزی قابل اقدام نیست.

10.محکوم کردن قطعنامه اخیر کنگره آمریکا بر علیه ایران

از نقطه‌های سیاه در این چند روز اخیر قطعنامه اخیر کنگره آمریکاست که همه نشان‌دهنده این است که باید هوشیار باشیم و اقتصاد فرهنگی و فرهنگ مقاومت و آمادگی را جدی بگیریم.

آن‌ها همین روزها قطعنامه‌ای را به کنگره خود بردند که روی صنعت گردشگری ایران تأثیر خیلی منفی می‌گذارد.

 اما باید اینان بدانند ما به سختی‌ها و دشواری‌ها عادت کرده‌ایم. در عین همه این سختی‌ها و دشواری‌ها شتاب علمی ما به آن مقدار بوده است که خود شما شاهد آن هستید، حضور ما هم در منطقه و در کنار مقاومت اسلامی در سوریه و یمن و عراق و بحرین و لبنان مشهود است شما با این توطئه‌ها نمی‌توانید کاری از پیش ببرید و عِرض خود می‌برید.

11.گرامیداشت هفته وقف

هفته وقف را گرامی می‌داریم و باید این سنت بزرگ اسلامی روزبه‌روز رشد و ارتقا یابد.

12.محکومیت اقدام ناروای دولت آذربایجان بر علیه شیعیان این کشور

نکته اخیری که باید در مورد آن اظهار نگرانی کرد در رابطه با اشتباهی است که دولت آذربایجان مرتکب آن شده است.

 علمای ما، حوزه و مردم ما نسبت به پاره‌ای از حوادثی که این روزها در جمهوری آذربایجان رخ داد ناراحت و نگران هستند. مع الاسف دست‌های پنهان صهیونیستی و گروه‌های تندرو در جمهوری آذربایجان موجب شدند که به عزاداران سالار شهیدان تعرض شود، به اقدامات ناروا و ناصحیحی دست زدند که این موارد نگران‌کننده است. ما امیدواریم دولت آذربایجان عمق مسئله را درک کند، فریب تندروهای صهیونیستی و وهابیت کوردل را نخورد و بداند که ملت ما و همه ملت‌های اسلامی روی شعائر دینی و شعائر حسینی حساس هستند و در برابر هجمه به شعائر حسینی هیچ‌گاه نمی‌توانند ساکت بمانند.

نسئلک اللهم و ندعوک باسمک العظیم الاعظم الاعز الاجلّ الاکرم یا الله ... یاارحم الرحمین. اللهم ارزقنا توفیق الطاعة و بعد المعصیة و صدق النیّة و عرفان الحرمة اللهم انصر الاسلام و اهله و اخذل الکفر واهله.اللهم انصر جیوش المسلمین و عساکر المسلمین اللهم اغفر للمومنین و المومنات والمسلمین والمسلمات

خدایا ارواح شهدا شهدای اخیر و این شهید عزیز و همه شهدای اسلام و امام شهدا را با اولیای خودت محشور بفرما؛جانبازان و مریزان و مریضان موردنظر را شفا عنایت بفرما؛گرفتاری گرفتاران را رفع بفرما؛ خدایا سلام و درود ما را به محضر پیامبر خدا ائمه هدی و حضرت ولیعصر ابلاغ بفرما؛خدمتگزاران به اسلام مقام معظم رهبری مراجع عظام و مراکز علمی و دینی ما را مؤید و محفوظ بدار.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ إِنَّا أَعْطَينَاكَ الْكَوْثَرَ فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ[3]

صدق الله العلی العظیم


[1]سوره توبه آیه 119

[2]ـ سید رضی، نهج البلاغه، خطبه 63 ص 94

[3]. سوره کوثر