خطبه اول

اعوذ باللّه السمیع العلیم من الشیطان الرجیم بسم اللّه الرحمن الرحیم الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی هَدَانَا لِهَذَا وَمَا کنَّا لِنَهْتَدِی لَوْلَا أَنْ هَدَانَا اللّه[1]؛ ثم الصلاة و السلام علی سَیِّدِنَا وَ نَبِیِّنَا أَبِی الْقَاسِمِ مُحَمَّدٍ وَ عَلی آله الأطیَّبینَ الأطهَرین لاسیُّما بقیة‌اللّه فی الارضین.

عِبادَالله اُوصیَکُم وَ نَفسیِ بِتَقوَی اللّه وَ مُلازِمَة اَمرِه وَ مُجانِبَة نَهیِه وَ تَجَهَّزوا رَحِمَکم اللّه، فَقَد نُودِیَ فیکُم بِالرَّحیل وَ تَزَوَّدوا فَإِنَّ خَیرَ الزّاد التقوی.

همهٔ شما و خودم به تقوای الهی دعوت می‌کنم. خداوندا تو را قسم می‌دهیم به همهٔ ما توفیق ذکر و یاد خودت و بندگی خودت عنایت بفرما!

اثرات یاد خدا

ذکر و یاد خداوند در هر دو جهان مایهٔ آرامش انسان است. اگر انسان ذاکر خدا و یاد خدا بود در این دنیا از سختی‌ها و غم و رنج این عالم آزاد می‌شود و در جهان ماورای این عالم، آثار و برکات زیادی دارد که منشأ سعادت و خیر است. ازاین‌جهت است که حقیقت همهٔ عبادات، یاد خدا است. یاد خدا روح عبادات است.«أَلا بِذِکرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ القُلُوبُ»[2]ذکر خدا بالاتر از همه‌چیز است اگر انسان‌ها بدانند. شفای دردهای بشر، یاد خدا است. یاد خدا در سرّ، دارای ارزش مخصوصی دارد و همچنین یاد خدا در جمع هم دارای آثار و برکاتی است.

نکاتی درباره ذکر یاد خدا

مقابل ذکر و یاد خدا، غفلت از خدا است. غفلت و نسیان نعمت‌های الهی، منشأ شقاوت است. اصل تمام عبادات، یاد خدا و اصل تمام گمراهی‌ها، غفلت از یاد خدا است. در روایتی که در مصباح الشریعه آمده است و از امام صادق (ع) نقل‌شده است؛ «مَنْ كَانَ ذَاكِراً لِلَّهِ تَعَالَى عَلَى الْحَقِيقَةِ فَهُوَ مُطِيعٌ وَ مَنْ كَانَ غَافِلًا عَنْهُ فَهُوَ عَاصٍ وَ الطَّاعَةُ عَلَامَةُ الْهِدَايَةِ وَ الْمَعْصِيَةُ عَلَامَةُ الضَّلَالَةِ وَ أَصْلُهُمَا مِنَ الذِّكْرِ وَ الْغَفْلَة »[3]اساس اطاعت خدا، یاد خدا است و اساس هر گناهی، غفلت از خداوند است.

مراتب یاد خدا

علامت ذاکر واقعی خدا این است که، همه‌وقت یاد خدا در دل‌زنده باشد یاد خدا مراتبی دارد، مرتبهٔ اول ذکر زبانی یاد خدا است، مرتبهٔ بالاتر از آن این است که انسان در فکر هم، به یاد خدا باشد. مرتبهٔ بالاتر از همهٔ این‌ها این است که قلب و دل آدمی منوّر به یاد خدا باشد. جوانی که به نور ایمان و یاد خدا منور نباشد، موج دوستان و رفیقان و ... او را با خودش می‌برد و اگر این موج، موج منکری بود، او هم، مانند ماهی مرده با جریان رود همراه می‌شود. چه وقت ما حیات طیبه و روح باصلابت ایمان را کسب می‌کنیم که می‌توانیم در خلاف جریان فساد حرکت کنیم و بر غفلت‌ها و شهوات نفس غلبه کنیم؟ هنگامی‌که زندگی ما به ذکر و یاد حقیقی خدا گره بخورد. در این حالت اگر موج جامعه همراه خیر و صلاح بود، او هم باایمان قوی همراهی می‌کند و شک و شبهه‌ای در او اثر نمی‌کند. اگر روزی موجی برخلاف اسلام جریان یافت او مانند سدّ پولادین می‌ایستد. در این صورت انسان به‌مراتب بالایی همچون اصحاب امام حسین (ع) می‌رسد که در شب عاشورا همه مشغول ذکر و عبادت واقعی بودند. ذکر اصحاب ویاران امام حسین ذکری بود که از زبان به عمق جان‌ودلشان نفوذ کرده بود. در این حال، در مقابل هزاران لشکر ایستادند و به شهادت رسیدند. چنین ذکری است که به انسان آرامش می‌دهد. امام صادق (ع) می‌فرماید: کسی که به حقیقت به یاد خداوند باشد و یاد او در قلب او نافذ باشد، او واقعاً مطیع خداوند است. کسی که در غفلت‌ها است حیات معنوی ندارد. اصل این هدایت و ضلالت همان یاد و غفلت از خداست بکوشید که قلبتان را به یاد خدا منور کنید. در ادامه حضرت می‌فرماید:«فَاجْعَلْ قَلْبَک قِبْلَةً لِلِسَانِک لَا تُحَرِّکهُ إِلَّا بِإِشَارَةِ الْقَلْب»[4]قلبت را پیشاپیش زبانت قرار بده و زبانت را به دنبال قلب خودت به حرکت دربیاور. این بدان معناست که زبان ذاکرت را بعد از قلبت قرار بده. «فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى عَالِمٌ بِسِرِّكَ وَ جَهْرِك‏ »[5]بدان که خدا بر آشکار و نهان تو آگاه است، مبادا غفلت تو را بگیرد، گمان کنی در محضر خدا نیستی. خدا بر همهٔ وجود تو آگاه و خبیر است.«وَ كُنْ كَالنَّازِعِ رُوحُهُ أَوْ كَالْوَاقِفِ فِي الْعَرْضِ الْأَكْبَر »[6].حال تو وقت ذکر و عبادت مانند کسی باشد که دارد جان می‌دهد. مانند انسان محتضری که به‌زودی همهٔ این عالم طبیعت را پشت سر خواهد گذاشت و حصار طبیعت را خواهد شکست. یا مانند کسی که در قیامت ایستاده است. اگر درجات انسان در یاد خدا افزایش یابد همیشه خود را در حالت احتضار و قیامت مشاهده می‌کند. «غَیرَ شَاغِلٍ نَفْسَک عَمَّا عَنَاک»[7]بکوش خودت را جز آنچه به سودت است مشغول نسازی، بکوش هر نفسی که می‌کشی در مسیر رضایت خدا باشد.

«وَ اغْسِلْ قَلْبَک بِمَاءِ الْحُزْنِ وَ الْخَوْفِ وَ اجْعَلْ ذِکرَ اللَّهِ تَعَالَی مِنْ أَجْلِ ذِکرِهِ تَعَالَی إِیاک»[8]دل و کدورت‌های آن را با آب اندوه بر گناه و آخرت بشوی و پاک‌کن. یاد خدا کن و بدان در برابر آن خدا به یاد توست. «وَ الذِّکرُ ذِکرَانِ ذِکرٌ خَالِصٌ بِمُوَافَقَةِ الْقَلْبِ وَ ذِکرٌ صَارِفٌ لَک بِنَفْی ذِکرِ غَیرِه»[9] یاد خدا که حقیقت ایمان دو گونه است: یک یادی که در مرحلهٔ اعلاست که انسان محو در یاد خداست، گونهٔ دیگر، یادی است که انسان سعی می‌کند با یاید خدا، دل را از غیر پاک کند.

روایت دیگری در بحث یاد خدا است که در اصول کافی مرحوم کلینی (ره) نقل فرموده‌اند، که این روایت هم از ابن قداح از امام صادق (ع) نقل می‌کند؛ «مَا مِنْ شَيْ‏ءٍ إِلَّا وَ لَهُ حَدٌّ يَنْتَهِي إِلَيْهِ إِلَّا الذِّكْرَ فَلَيْسَ لَهُ حَدٌّ يَنْتَهِي إِلَيْه‏ »[10]هرعملی پایانی دارد، جز یاد خدا. سپس حضرت در ادامه می‌فرماید: نماز، حج، زکات، جهاد، روزه این‌ها همگی یاد خداست اما یاد خدا در این‌ها با یک حد معینی است. خداوند برای ذکر و یاد خدا حدّی معین نکرده است.«فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَمْ يَرْضَ مِنْهُ بِالْقَلِيلِ وَ لَمْ يَجْعَلْ لَهُ حَدّاً يَنْتَهِي إِلَيْه»[11] هرچه انسان در مدارج ذکر و یاد خدا سیر کند، بازهم درجات بالاتری وجود دارد. سپس امام صادق (ع) این آیه شریفه را تلاوت می‌کند: «یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اذْکرُوا اللَّهَ ذِکرًا کثِیرًا وَسَبِّحُوهُ بُکرَةً وَأَصِیلًا»[12] ای مؤمنان! یاد خدا کنید. و در صبحگاهان و شامگاهان خدا را بسیار یاد کنید. در ادامه امام صادق (ع) از زندگی پدر بزرگوارش نقل می‌کند:«وَ کانَ أَبِی کثِیرَ الذِّکر» [13] پدرم کثیر الذکر بود همواره به یاد خداوند باش. چنان‌که هرگاه با او راه می‌رفتم، درراه رفتن به یاد خدا بود و ...«وَ لَوْ کانَ یحَدِّثُ الْقَوْمَ مَا یشْغَلُهُ ذَلِک عَنْ ذِکرِ اللَّه»[14] در حال سخن گفتن با مردم هم از یاد خدا غافل نمی‌شد. «وَ کانَ یجْمَعُنَا فَیأْمُرُنَا بِالذِّکر»[15] پدرم اهل خانه را جمع می‌کرد و توصیه به یاد خدا می‌کرد. این امر تربیتی برای ما الگو باید باشد. در محیط خانه پدری بود که همه را به یاد خدا می‌انداخت. «ِ وَ الْبَیتُ الَّذِی یقْرَأُ فِیهِ الْقُرْآنُ وَ یذْکرُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِیهِ تَکثُرُ بَرَکتُهُ وَ تَحْضُرُهُ الْمَلَائِکةُ وَ تَهْجُرُهُ الشَّیاطِین»[16] خانه‌ای که در آن قرآن و یاد خدا می‌شود، در آن خانه برکت خدا زیاد می‌شود و ملائکه در آن خانه زیاد می‌شود و شیاطین از آن خانه دور می‌شود و آن خانه در آسمان‌ها می‌درخشد. «ِوَ الْبَیتُ الَّذِی لَا یقْرَأُ فِیهِ الْقُرْآنُ وَ لَا یذْکرُ اللَّهُ فِیهِ تَقِلُّ بَرَکتُه»[17] خانه‌ای که اهل خانه غافل‌اند و به یاد خدا نیستند و قرآن در خانه تلاوت نمی‌شود، آن خانه جایگاه شیاطین است. بنابراین ما ضرورت ذکر خدا را در خانه و جامعه متوجه می‌شویم. جامعه‌ای که خانه‌های آن مشغول به ذکر خدا باشند، در آن جامعه، برکت خدا جاری می‌شود. امیدواریم که خداوند به همهٔ ما توفیق ذکر خودش عنایت بفرماید.

«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِنَّا أَعْطَینَاک الْکوْثَرَفَصَلِّ لِرَبِّک وَانْحَرْ إِنَّ شَانِئَک هُوَ الْأَبْتَرُ»[18]

خطبه دوم

اعوذ بالله السمیع العلیم من الشیطان الرجیم، بسم الله الرحمن الرحیم، نحمده علی ما کان و نستعینه من امرنا علی ما یکون و نؤمن به و نتوکل علیه و نستغفره و نستهدیه و نعوذ به من شرور انفسنا و سیئات اعمالنا و نصلی و نسلم علی سیدنا و نبینا العبد المؤید و الرسول المسدد المصطفی الأمجد ابی‌القاسم محمد (ص) و علی امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب و علی صدیقة الطاهرة فاطمة الزهراء و علی الحسن و الحسین سیدی شباب اهل الجنة و علی ائمة المسلمین علی بن الحسین و محمد بن علی و جعفر بن محمد و موسی بن جعفر و علی بن موسی و محمد بن علی و علی بن محمد و الحسن بن علی و الخلف القائم المنتظر (عج)، حججک علی عبادک و أمنائک فی بلادک، ساسة العباد و ارکان البلاد و ابواب الایمان و امناء الرحمان و سلالة النبیین و صفوة المرسلین و عترة خیرة رب العالمین صلواتک علیهم اجمعین .اعوذ باللّه السمیع العلیم من الشیطان الرجیم بسم اللّه الرحمن الرحیم «یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَکونُواْ مَعَ الصَّادِقِینَ»[19]

عِبادَالله اُوصیَکُم وَ نَفسیِ بِتَقوَی اللّه وَ مُلازِمَة اَمرِه وَ مُجانِبَة نَهیِه وَ تَجَهَّزوا رَحِمَکم اللّه، فَقَد نُودِیَ فیکُم بِالرَّحیل وَ تَزَوَّدوا فَإِنَّ خَیرَ الزّاد التقوی.

همهٔ شما و خودم را به تقوای الهی دعوت می‌کنم. از خداوند می‌خواهیم به همهٔ ما توفیق بندگی عنایت بفرماید.

روز 12 فروردین و سالروز تشکیل نظام اسلامی

این روز را به حضور همهٔ شما و مقام معظم رهبری و حضرت ولی‌عصر (عج) تبریک عرض می‌گویم. علی‌رغم خواستهٔ دشمنان اسلام که برای شکستن نظام اسلامی همت گماشته بودند و با شکست روبه‌رو شدند، این روز را گرامی می‌داریم. دشمنان هنوز هم نقشه‌هایی برای شکست نظام اسلامی طراحی می‌کنند و ما باید متوجه باشیم مبادا که با وسوسه‌های دشمنان، دل‌های ما از نور اسلام و نظام اسلامی کم شود. مبادا درگیر و دار دشواری‌ها، امت مقاوم اسلامی، کوتاه بیاید. ما باید از این ودیعهٔ اهلی به نحو احسن محافظت نماییم. ملت ما از آزمون‌ها باافتخار بیرون آمد و امام به آن افتخار می‌کرد، ملت همانند اهل کوفه نیست که امام علی (ع) بارها در خطبه‌های نهج‌البلاغه از مردم کوفه نکوهش می‌کرد و می‌فرمود: من از این مردم سیر شدم، من خواهان این مردم نیستم. ولی ملت ما مانند اهل کوفه نبود و نیست، شهدایی زیادی در این راه خون خود را نثار نمودند. از خدا توفیق بخواهیم که به ما قوت و صلابت ادامهٔ راه شهدا را عنایت بفرماید.

پیام نوروزی مقام معظم رهبری

مقام معظم رهبری سال گذشته را سال نظم و انضباط نامید و امسال را سال نظم و انضباط همراه باصرفه جویی و توجه به مشکلات اقتصادی معرفی کردند. دین اسلام، دین اقتصاد و صرفه جویی است و در برنامه‌های فردی و اجتماعی باید رعایت اعتدال در ادارات و ...هزینه‌ها را کرد و جامعه را از بیهوده‌کاری حفظ نمود. در بخش خصوصی افرادی که تمکن دارند رعایت صرفه‌جویی اهمیت زیادی دارد. ما برای رشد تولید و پیشرفت اقتصادی به‌صرفه جویی کردن در امور باید توجه کنیم. متأسفانه در کشور بعد از جنگ، این شعار را اصل قرار ندادیم. اگر ما اسیر نفت بودیم و نفت ما را به سوبسیدها و اقتصاد خراب عادت داده بود. اگر کشور ما هم مانند بسیاری از کشورهای دیگر که بنا را بر تولید قرار داده بودند، ما هم این کار را انجام داده بودیم، تاکنون پیشرفت‌های زیادی داشتیم. اگر در زمان امیرکبیر که بنای این اقتصاد را نهاده بود، مردم‌فریب نخورده بودند، امروز، ما دچار اقتصاد نفتی نبودیم که کشورهای غربی با نوسانات قیمت نفتی با سرنوشت کشور بازی کنند. ما باید از نفت آزادشویم و بر اقتصاد تولید تکیه کنیم. رادیوهای خارجی هم در طول برنامهٔ اول بیان کردند که تولیدات غیرنفتی از قبیل فرش، پسته و... در کشور به 4 برابر افزایش‌یافته که نشان دهنهٔ آمار بالایی بود. صرفه‌جویی اساس پیشرفت اقتصادی است. ما ازنظر مصرف انرژی و سوخت کشوری پرمصرف هستیم، در بخش‌های دیگر خصوصاً بخش آب و ... هم همین‌طور است.

نکاتی در رابطه با آب استان

خصوصاً استان ما یزد، باید در مصرف آب در بخش کشاورزی و ...کمال صرفه‌جویی را به کاربندند. دولت در انتقال آب به استان یزد، هزینه‌های زیادی را متحمل می‌شود، این هزینه در هر مترمکعب 60 یا 70 تومان برای دولت هزینه دارد. سفره‌های زمینی در هرسال 60 سانت فروکش می‌کند. افرادی که در بخش کشاورزی و سازمان آب و ... کار می‌کند کمال تشکر رادارم که درزمینهٔ صرفه‌جویی تلاش ویژه‌ای نمودند. ان‌شاءالله در رعایت اعتدال در همهٔ زمینه‌ها خصوصاً آب پیشرو باشیم.

قیمت بنزین

قیمت بنزین و گازوئیل در کشور افزایش‌یافته است که بر اساس فرمول‌های اقتصادی است. آقای هاشمی در این زمینه تلاش‌های بسیاری کرده‌اند. از ایشان کمال تشکر را دارم. اما مشکلی که با افزایش قیمت بنزین به وجود می‌آید این است که افزایش بنزین در افزایش کرایه وسایل نقلیه عمومی و ... باید تا درصدی دخیل باشد. امیدواریم که خداوند توفیق صرفه‌جویی و انصاف را به ما عنایت بفرماید!

خدایا مشکلات جهان اسلام را مرتفع بفرما! خدایا مریضان را شفا عنایت فرما! به ما توفیق بندگی خالصانهٔ خودت را عنایت بفرما! ....

«بِسْمِ ادلّه الرحمن الرحیم قله تو ادلّه أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ یلِدْ وَلَمْ یولَدْ»[20]

 

 


[1]. سوره اعراف، آیه 43.

[2]سوره الرعد /28

[3]بحارالانوار جلد 19، ص 158.

[4]منسوب به جعفر بن محمد، امام ششم علیه السلام، مصباح الشریعة، ص:55 - بیروت، چاپ: اول، 1400 ق.

[5]مصباح الشریعة، ص: 55

[6]مصباح الشریعة، ص: 55

[7]مصباح الشریعة، ص:55، الباب الرابع و العشرون فی الذکر

[8]مصباح الشریع، ص:55، الباب الرابع و العشرون فی الذکر

[9]مصباح الشریعة، ص: 56

[10]الکافی، ج 2، ص 498

الکافی (ط - الإسلامیة)، ج 2، ص: 499

[11][11]الکافی، ج 2، ص 498

کافی (ط - دار الحدیث)، ج 4، ص: 365

[12]سوره الاحزاب /آیات 41 و 42

[13]عدة الداعی و نجاح الساعی، ص: 248

[14]عدة الداعی و نجاح الساعی، ص: 248

[15]الکافی (ط - الإسلامیة)، ج 2، ص: 499

[16]همان

الکافی (ط - الإسلامیة)، ج 2، ص: 499

[17]الکافی (ط - الإسلامیة)، ج 2، ص: 499

[18]سوره الکوثر

[19]سوره التوبه /119

[20]سوره توحید