معرفی گروه فقه تزبیتی گروه پژوهشي فقه تربيتي فقه تربیتی یکی از ایده های حضرت استاد علیرضا اعرافی است که دغدغه تاسیس و تولید این عرصه فقهی جدید به سالهای 1377-78 برمی گردد که سلسله مباحثی توسط استاد، تحت عنوان فقهالتربيه در قالب درس خارج فقه از سال 1377 آغاز شد و مخاطبان و شركتكنندگان آن، طلاب فاضل و ورزيدهاي بودهاند كه غالباً در رشته علوم تربيتي تحصيلات آكادميك و نيز تحقيقات تربيتي داشتهاند. اين درس تا سال 1379 هفتهاي دوساعت ارائه ميشد، سپس توقف سهساله پديد آمد و مجدداً از سال 1383 آغاز و هماكنون در هفته دوساعت ادامه دارد. از سال 1383 گروهی از شاگرادان ایشان با هدف، پرداختن به این ایده نوین و نیز سایر ایده های ناب حضرت استاد، گروهی را تشکیل داده و درصدد تحقیق و پژوهش در این عرصه برآمدند و با عنایت استاد، با محور قرار دادن متن کلاس های فقه التربیه و نظارت و راهنمایی گام به گام ایشان، مطالعاتی در این عرصه آغاز شد. به فضل الهی جلد اول و دوم از سلسله کتابهای فقه تربیتی در سال 1378 به چاپ رسیده و در مدت دو سال، سومین جامه طبع را نیز به تن کرده است. سرفصل ها و موضوع و عنوان مجلد های بعدی نیز طراحی شده و هم اکنون 6 محقق در زمینه مجلد های بعدی در حال فعالیت پژوهشی اند و پروژه های تحقیقاتی مربوط به جلدهای سوم، هفتم و هشتم در مرحله گردآوری اطلاعات و نگارش قرار دارند. شایان ذکر است که جلد اول و دوم با اضافات و بسط بیشتر و نیز ویراست نو در نیمه دوم سال جاری دوباره متنشر خواهد شد و نیز مجلد چهارم نیز در آستانه انتشار در پایان سال جاری قرار دارد همچنین با توجه به ضرورت توجه به جهان اسلام و تعامل با محققان عرب زبان، دو جلد اول در حال تعریب و انتشار آن است. معرفی فقه تربیتی و دورنمایی از مباحثفقه تربیتی دانشی میان رشته است اما ماهیتاً جزء دانش فقه به شمار می رود. فقه تربیتی درصدد است براساس روش شناسی فقهی رایج در فقه شیعه، موضوعاتی را به فقه عرضه نماید و احکام خمسه آنها را استنباط نماید اما با این قید که موضوعات تنها از عرصه تعلیم و تربیت مطرح شود. تربیت به مثابه واقع و فرایندی واقعی، عرصه از فعالیت های بشری است که درصدد است تغییراتی را در شخصیت یا بعدی از شخصیت نوباوگان و متربیان ایجاد نماید و رشد یافتگی و شکل گیری بینش ها، گرایشها و رفتارها را براساس اهداف و ارزشهای خود، سامان دهی نماید. دانش فقه، نیز به عنوان برنامه زندگی، درصدد است اهداف و آرمانهای دین را در گزاره های تجویزی و دستوری[1] متجلی نماید. ساختار فقه تربیتی همچون دیگر منابع فقهی، مساله محور است و روش شناسی آن در هر مساله این چنین است که پس از مباحث مقدماتی و مفهوم شناسی های لازم و شناخت دقیق زوایای موضوع (موضوع شناسی) در مرحله واپسین، نوبت به بررسی ادله موافقان و مخالفان و ادله عقلی و نقلی(موجود یا مفروض) می رسد و در پایان با جمع بندی حکمی از احکام خمسه برای موضوع مورد بحث بیان می شود. مسائل فقه تربتیی، در یک نگاه کلان به 4باب تقسیم می شود. باب اول: احکام یادگیری باب دوم: احکام آموزش باب سوم: احکام تربیت باب چهارم: قواعد فقه تربیتی و هر یک ابواب دارای مطالب زیر شاخه است که در نمودار مطرح شده است و هر زیر شاخه حاوی چندین مساله فقهی است.
شایان توجه اینکه، کتابهای فقهی از یک منظر قابل تقسیم به کتابهای استدلالی، نیمه استدلالی، رساله های عملیه می باشند. فقه تربیتی در فاز اول خود با ساختاری تماماً استدلالی در حال پژوهش و انتشار است و در مراحل بعدی، شکل نیمه استدلالی و سپس رساله عملیه منتشر خواهد شد. به دلیل اقتضای استدلالی بودن مباحث، هر مساله حدوداً 50 صفحه را به خود اختصاص خواهد داد و هر مجلد میانگین 4-5 مساله را دربرخواهد داشت.
نمایی از مجلد های پیش بینی شده، بدین شرح است: جلد اول: کلیاتجلد دوم: احکام یادگیری 1(علم آموزی و دین آموزی)شامل: مطلق علم آموزی، مطلق دین آموزی، آموختن معارف ضروری دین،آموختن معارف مبتلا به دین، تحصیلات تخصصی اجتهادی. جلد سوم: احکام یادگیری 2(قرآن آموزی و حدیث آموزی)شامل: احکام آموختن علوم و معارف قرآنی و علوم و معارف حدیثی. جلد چهارم: احکام یادگیری 3 (آموختن علوم و معارف عقلی و شهوی)شامل: فلسفه آموزی، کلام آموزی، منطق آموزی، ریاضی آموزی، عرفان آموزی. جلد پنجم: احکام یادگیری 4 (علوم تجربی و مهارت آموزی)شامل احکام آموختن علوم تجربی انسانی وطبیعی، علوم غریبه و مهارتها. جلد پنجم: احکام آموزش1(آموزش علوم راجح)شامل احکام آموزش دانشهای راجح جلد ششم: احکام آموزش 2 (آموزش علوم مرجوح و مهارتها)شامل احکام آموزش دانشهای مرجوح و آموزش مهارتها جلد هفتم: احکام آموزش3(متولیان آموزشی)شامل: وظایف آموزشی خانواده، حکومت، عالمان و نخبگان. جلد هشتم: آداب تعلیم و تعلم.جلد نهم: احکام تربیت1 (تربیت عقلانی)جلد دهم: احکام تربیت 2(تربیت عاطفی)جلد یازدهم: احکام تربیت 3(تربیت بدنی)جلد دوازدهم: احکام تربیت4(تربیت سیاسی)جلد سیزدهم: احکام تربیت5(تریبت جنسی)جلدچهاردهم: قواعد فقه تربیتی
پروژه های فعال و اتمام یافته این گروه به شرح ذیل میباشد:
|
